79. Verem Eğitim ve Farkındalık Haftası (04–09 Ocak 2026)
Tüberkülozun Bulaşıcılığı ve Korunma Yolları
Solunum yoluyla bulaşan bu hastalık özellikle tedavi almamış veya düzensiz tedavi gören akciğer ve gırtlak tüberkülozu hastalarının öksürmesi ya da hapşırması sırasında ortama saçtığı damlacıkların solunmasıyla bulaşmaktadır. Kapalı ve yetersiz havalandırılan ortamlarda bulaşma riski belirgin şekilde artmaktadır.
Tüberkülozun en sık görülen belirtileri uzun süren öksürük, ateş, gece terlemesi, halsizlik ve kilo kaybıdır. Bu şikâyetlerin iki üç haftadan uzun sürmesi durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması büyük önem taşır.
Hastalığın kontrolü ve önlenmesinde:
• Erken tanı,
• Düzenli ilaç kullanımı,
• Temaslıların muayenesi,
• Kapalı ortamların sık sık havalandırılması,
• BCG aşısının zamanında uygulanması
kritik öneme sahiptir.
BCG aşısı, özellikle çocuklarda ağır seyreden tüberküloz türlerine karşı koruma sağlar ve ülkemizde 2 ayını dolduran bebeklere ücretsiz olarak uygulanmaktadır.
Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı Çerçevesinde:
✔ Tanı, tedavi ve takip hizmetleri ücretsizdir.
Verem Savaşı Dispanserlerinde tüm hastalara tanı testleri, ilaçlar ve takip hizmetleri ücretsiz sunulmaktadır.
✔ Doğrudan Gözetimli Tedavi (DGT) uygulamasıyla tedavi başarısı artırılmaktadır.
Hastaların ilaçlarını sağlık personeli eşliğinde düzenli olarak almalarını sağlayan bu uygulama, tedaviye uyumu güçlendirmekte ve ilaç direncinin gelişmesini önlemektedir. Son yıllarda yaygınlaşan Video Gözetimli Tedavi (VGT) yönteminde elektronik bir cihaz aracılığı ile canlı bağlanarak hastanın günlük ilaçlarını alması sağlanmaktadır. VGT yöntemi ile yapılan DGT hem hastalara hem sağlık çalışanına kolaylık sağlamaktadır.
✔ Riskli gruplara yönelik taramalar düzenli olarak sürdürülmektedir.
Cezaevlerinde, okullarda, iş yerlerinde ve toplu yaşam alanlarında mobil tarama araçlarıyla yapılan taramalarla olası hastalar erken dönemde tespit edilmektedir.
✔ Temaslı muayenesi ve koruyucu tedavi uygulamaları düzenli olarak sürdürülmektedir.
Bulaştırıcı hastaların yakın temaslıları ücretsiz olarak değerlendirilmekte; hastalık gelişme riski taşıyan kişilere ücretsiz koruyucu tedavi uygulanmaktadır. Böylece bulaş zinciri kırılmaktadır.
✔ Şartlı Nakdi Yardım yapılmaktadır.
Tüberküloz hastalarının tedavilerini aksatmadan sürdürebilmeleri amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından nakdi destek verilmesi sağlanmıştır. Bu destek, hastaların tedaviye düzenli devam etmelerini kolaylaştırarak tüberkülozla mücadelenin daha etkili şekilde yürütülmesine katkı sunmaktadır.
Sonuç ve Çağrı
Tüberkülozla mücadelede başarı, sadece sağlık hizmetlerinin değil toplumun tüm kesimlerinin katkısıyla mümkündür. Bu nedenle hem bireysel hem de toplumsal düzeyde güçlü ve sürekli bir mücadele gerektirmektedir
79. Verem Eğitim ve Farkındalık Haftası vesilesiyle;
• İki üç haftadan uzun süren öksürük,
• Gece terlemeleri,
• Halsizlik,
• Kilo kaybı
gibi belirtileri olan kişilerin gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurmaları büyük önem taşımaktadır.
Ayrıca tüberküloz hastalarının ve temaslılarının takiplerini ve ilaçlarını aksatmaması, BCG aşısının zamanında uygulanması ve toplumun farkındalığının artırılması; ülkemizin “Veremsiz Bir Türkiye” hedefine ulaşmasında en güçlü adımdır. Sağlık Bakanlığı olarak hedefimiz “Veremsiz Bir Türkiye”dir.